Theo quy định tại khoản 1 Điều 56 Bộ luật tố tụng hình sự thì, người bào chữa có thể là: Luật sư; người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo; bào chữa viên nhân dân. Tuy nhiên, khi nói đến người bào chữa, người ta thường nghĩ đến Luật sư, vì Luật sư là nhân vật trung tâm về hoạt động bào chữa.

Việc tham gia tố tụng của luật sư không chỉ bảo đảm tốt hơn quyền bào chữa của bị can, bị cáo, các đương sự khác, mà còn giúp các cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện, sửa chữa những thiếu sót, làm rõ sự thật khách quan, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Trong giai đoạn điều tra, luật sư bào chữa có quyền có mặt khi lấy lời khai của người bị tạm giữ, khi hỏi cung bị can và nếu được điều tra viên đồng ý thì được hỏi người bị tạm giữ, bị can. Việc có mặt luật sư trong các buổi lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi cung bị can không những giúp cho họ tự tin hơn trong khai báo mà còn ngăn ngừa sự vi phạm từ phía cơ quan tiến hành tố tụng, tránh tình trạng khi ra toà có sự phản cung, khiếu nại về việc dùng nhục hình, bức cung, mớm cung…

Trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự, Luật sư có quyền:
– Luật sư bào chữa có quyền đề nghị thay đổi người Tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch. Nếu có căn cứ cho rằng những người TGTT, người giám định, người phiên dịch không vô tư khách quan khi làm nhiệm vụ thì họ có quyền đề nghị thay đổi.
– Luật sư bào chữa có quyền thu thập tài liệu, tình tiết liên quan đến việc bào chữa từ bị cáo, người thân thích của người này hoặc từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân theo yêu cầu của bị cáo nếu không thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác và đưa ra các tài liệu, đồ vật cần để chứng minh sự vô tội hoặc làm giảm nhẹ tính chất, mức độ phạm tội của bị cáo. Quy định này còn nhằm giúp Cơ quan tiến hành tố tụng lưu ý để điều chỉnh hoạt động cho đúng hướng và có cách nhìn toàn diện về vụ án tránh kết tội oan bị cáo. Người bào chữa có quyền đưa ra các yêu cầu chính đáng để Cơ quan tiến hành tố tụng bổ khuyết và khắc phục kịp thời các thiếu sót trong hoạt động tố tụng .
– Luật sư bào chữa có quyền gặp mặt mặt bị cáo đang bị tạm giam, quyền đọc, ghi chép và sao chụp những tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến bào chữa sau khi kết thúc điều tra theo quy định của pháp luật. Việc người bào chữa có quyền gặp thân chủ của mình có ý nghĩa rất quan trọng. Ngoài việc động viên tinh thần cho bị cáo, người bào chữa có cơ hội tiếp xúc, trao đổi trực tiếp với bị cáo về những vấn đề có liên quan đến vụ án, là những vấn đề chưa được thể hiện trong hồ sơ để từ đó người bào chữa có cơ sở xác định phương hướng bào chữa một cách hiệu quả.
– Luật sư bào chữa có quyền tham gia hỏi, tranh luận tại phiên toà. Phiên toà là cuộc điều tra công khai nhằm kiểm tra tính hợp pháp của các chứng cứ qua việc xét hỏi bị cáo, người làm chứng,… nhằm làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án để Hội đồng Xét xử có phán quyết chính xác. Xét hỏi và tranh luận là những hoạt động quan trọng trong quá trình xét xử vụ án tại phiên toà. Đối với người bào chữa, nhiệm vụ đảm bảo quyền lợi cho bị cáo tại phiên toà có ý nghĩa rất quan trọng, bởi tại phiên toà, việc đối chất và đưa ra chứng cứ mới, bác bỏ các chứng cứ buộc tội có nhiều thuận lợi khi có mặt tất cả những người tham gia tố tụng. Chính vì vậy, người bào chữa phải chú ý lắng nghe những câu hỏi và trả lời, so sánh, đối chiếu với các tình tiết của vụ án và phát hiện những tình tiết có lợi cho bị cáo và lời khai không phù hợp với các tình tiết khác trong vụ án để kịp thời ra những câu hỏi yêu cầu những người tham gia tố tụng làm rõ khi được chủ toạ phiên toà cho phép.
Tranh luận tại phiên toà là một hoạt động quan trọng và cần thiết. Theo đó mở rộng tranh tụng cũng có nghĩa là nâng cao vai trò của người bào chữa trong Tố tụng hình sự. Và tranh luận tại phiên toà là sự đối đáp giữa bên buộc tội và bên gỡ tội hoặc giữa hai bên có quyền và lợi ích đối lập nhau bằng nhiều hình thức khách quan khác nhưng chủ yếu bằng cách hỏi đáp và tranh luận.
– Luật sư bào chữa có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Toà án nếu bị cáo là người chưa thành niên hoặc người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất quy định tại điểm b khoản 2 điều 57 của BLTTHS. Quyền kháng cáo là quyền cơ bản của bị cáo tuy nhiên vì những đối tượng như người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất là người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi vì vậy họ khó có thể đảm bảo quyền kháng cáo của mình. Người bào chữa của các đối tượng này tham gia hoạt động tố tụng là để bảo vệ quyền cho họ vì vậy hơn ai hết người bào chữa có quyền kháng cáo bản án, quyết định của toà án thay cho họ khi thấy bản án, quyết định của toà án là chưa đảm bảo quyền cho thân chủ của mình. Và quyền kháng cáo trong trường hợp này là quyền độc lập.

Với kiến thức, kinh nghiệm mà Luật sư có được, cùng với quyền hạn mà pháp luật đã trao cho. Là vũ khí để luật sư bào chữa bảo vệ thân chủ của mình cũng như bảo vệ công lý.

Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn qua Email: luatsuchanh@gmail.com – luatsu@luatducchanh.vn hoặc Hotline: 0908.06.03.04. Website: luatsuchanh.com